΄Οταν δεν ξέρεις που πας, γύρνα και κοίτα από που έρχεσαι... (ξεχασμένα όχι... (ΙΙ)

Κάποτε γραφόταν και Ζμύρνη... 



όπως λέει,  με Ζ,  γραφόταν και ο Ζμάραγδος ή  Ζμαράγδον.  Σιγά μη δεν πήρε από κει τ΄όνομά της έτσι λαμπερή που ήταν! ΄Ετσι εξηγείται και η λάμψη της και η ομορφιά της! ΄Ελαμπε κι έλαμψε! Και για κάποιους λάμπει ακόμα...
Κάπου-κάπου την έγραφαν και Μύρινα...  απ΄το μύρο! Και γιατί όχι; Κι ευωδιαστή ήταν και μοσχομυρισμένη...

Διάβασα... 

Γραμμένο σε παλιά νομίσματα και μετάλλια βρέθηκε γραμμένο αντί "Σμυρναίων" "Ζμυρναίων"!!! Βρέθηκε ακόμα γραμμένο στα λατινικά  "Zmyrnoeorum" αντί "Smyrnoeorum"! Υπάρχουν, λέει, κι άλλα ακόμα δείγματα γραφής της Σμύρνης με το Ζ στη θέση του Σ!

Ζμύρνη! 

΄Οπως όμως και να ΄χει γραφεί ή γραφόταν, τ΄όνομά της παραμένει πολύτιμο,  όπως ο πολύτιμος λίθος που πιθανόν της το χάρισε! ΄Ετσι πολύτιμη, πράσινη και λαμπερή ήταν! Πράσινη και λαμπερή πια δεν είναι. ΄Εμεινε όμως για πάντα πολύτιμη! Πολύτιμη στα μάτια αυτών που την "έχτισαν", την έζησαν και  την έχασαν! 

Η Αρχαία Κύμη
με τις μεγαλοπρεπείς συκιές

Ο Ηρόδοτος λέει πως ιδρύθηκε 168 χρόνια μετά την άφιξη των δικών μας που ήθελαν να πάρουν πίσω την όμορφή τους την Ελένη ήτοι μετά την άλωση της Τροίας, ενώ ο Ερατοσθένης λέει πως την ίδρυσαν οι Κυμαίοι ή Κουμιώτες το 1112 π.Χ. ΄Αφησαν πίσω την Κύμη τους στην Εύβοια, διέσχισαν τη θάλασσα, έφτασαν απέναντι, είδαν τον τόπο και τον θαύμασαν κι εγκαταστάθηκαν εκεί για τα καλά. Μετά κατέβηκαν λίγο παρακάτω...




Η αρχαία Κύμη της Μικράς Ασίας, Candarli σήμερα, βρίσκεται στα 80 χλμ. βορινά πάνω  και πέρα απ΄ τη Σμύρνη. Τα κύματα χαϊδεύουν τα ερείπιά της και οι συκιές που ρίχνουν τον ίσκιο τους πάνω στα ερείπια είναι με μια και μονάχα λέξη, μεγαλοπρεπείς!!! Και όχι μόνο. Τα σύκα της Κύμης, έδωσαν τα θαυμαστά Σύκα της Σμύρνης, που έφεραν πλούτο και προκοπή σε πολλούς δικούς και ξένους. Πραγματεία του George C. Roeding, του Πανεπιστημίου της Καλλιφόρνιας, πρώτη έκδοση το 1903, σελ. 106, με τίτλο "The Smyrna Fig at Home and Abroad, αναφέρει ως Calimyrna Fig tree, την ποικιλία των θαυμαστών σμυρνέικων σύκων!                  



              

Ξυλογραφία δείχνει ένα τοπικό έθιμο που χάθηκε στην ιστορία, το φεστιβάλ των σύκων στη Σμύρνη. Δημοσιεύθηκε από το «Le journal petit - Συμπλήρωμα illustré - 1906» από άγνωστο καλλιτέχνη.

Ζμαραδγένια Ζμύρνη! Μ΄αρέσει!!!

Δεν σας έπεισα ακόμη; Δεν πειράζει.
Το ταξίδι μπορώ να το κάνω και μόνη.

Στην αρχαία Κύμη

Ούτως ή άλλως κάθε φορά που ήμουν εκεί, μόνη ένιωθα. Είχα παρέα τις φιληνάδες μου ναι, αλλά η συντροφιά μου ήταν η νενέ μου. Πάνω στα δικά της τα χνάρια κινήθηκα, περπάτησα, τριγύρισα και χάθηκα και βρέθηκα και ένιωσα. Συγκινήθηκα, δάκρυσα, ένιωσα μίσος, θυμό και δέος αλλά κι αγάπη, μεγάλη αγάπη. Αγάπησα ξανά την πόλη που  την αγαπούσα χωρίς να την ξέρω, χωρίς να την έχω δει. Την είχα ζήσει και την είχα δει μέσα από την καρδιά και τα μάτια της νενές μου. Τη γνώριζα μέσα από άλλων λόγια, από παλιές ιστορίες, βαθιούς αναστεναγμούς, δακρυσμένα μάτια και κιτρινισμένες φωτογραφίες. Τώρα πια την ξέρω, την είδα με τα μάτια μου! Κι ενώ στα μάτια στην αρχή μού ήταν μια "άγνωστη", τώρα πια την ξέρω καλά. Τώρα πια, την αγαπώ αλλά αλλιώς. Τώρα που τη συγχώρησα, την αποδέχτηκα και την γνώρισα, την αγαπώ πολύ περισσότερο! Χμ, μάλλον την αγαπώ, τρις. Μια για τη νενέ μου, μια για μένα και μια για "κείνη" την ίδια...

Και γ_μώ τις μάγισσες της Σμύρνης! Με μάγεψε!!!

Κλείνω τα μάτια και φεύγω. Δεν τρέμω πια στη θέα της αφού έχω πάει και ξαναπάει. Παρόλα αυτά, η λαχτάρα παραμένει η ίδια ενώ η τρίχα μου σηκώνεται κάγκελο... 
όσο κι αν το ταξίδι γίνεται σ΄αυτό το "χαρτί"...

ελάχιστες, κατά τύχη ακόμα όρθιες...
πολλές απωλεσθείσες και για πάντα χαμένες...

μερικές πάλι, χάρη σ΄ένα σημάδι,   
μια πέτρα, ένα ερείπιο,
του χθες απομεινάρι...

απομένουν σημάδι στο χάρτη του σήμερα
και μια πιθανή τους θέση, ίχνος που θαμπώνει τα μάτια, στο σήμερα...

μερικές εξαφανίστηκαν για πάντα... 
μερικές πάλι είναι σίγουρο πως βρίσκονταν κάπου...

εκεί... βούλες στο χάρτη... η σε παλιό χαρτί...
μερικές, είναι ακόμα στητές... οι τυχερές; 
μερικές, είναι μεταλλαγμένες... οι άτυχες
μερικές μοναχά πέτρες και ερείπια, ελάχιστη μνήμη και θύμηση...
μερικές είναι μόνο "υποθέσεις"...

μερικές χάθηκαν 
αναζητείται ένα τουλάχιστον ίχνος τους... 
μια πόρτα, μια κολόνα, μια πέτρα, έστω μια κάρτ-ποστάλ...

Σμύρνη - Ελληνικές Εκκλησίες
Άγιος Χαράλαμπος  (παρεκκλήσι του Γραικικού Νοσοκομείου)	Συνοικία Σπιτάλια (Spitalia), ανατολικά του Καινούργιου Μαχαλά	Χτισμένη το 1833	Χάθηκε  Γραικικό Νοσοκομείο
΄Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος (Κερασόχωρας)	Συνοικία Σχοινάδικα, νότια της Πούντας	χτισμένη πριν το 1818, ξαναχτίστηκε το 1856-57	Χάθηκε Μετά τη φωτιά
΄Αγιος Γεώργιος	Συνοικία Αγίου Γεωργίου, κέντρο της πόλης	Χτισμένη το 1623	Χάθηκε
΄Αγία Φωτεινή - Η Μητρόπολη της Σμύρνης	Συνοικία Αγίας Φωτεινής, κέντρο της πόλης	Χτισμένη τον 17ο αιώνα,  ενώ το καμπα- ναριό της χτίστηκε το 1856	Υπάρχει και δεν υπάρχει
Αγία Αικατερίνη	Συνοικία Αγίας Αικατερίνης, νότια από τα Σχοινάδικα	Χτισμένη ξύλινη το 1857, ξαναχτί- στηκε το 1898 ΄Ηταν η μεγαλύ- τερη εκκλησία της Σμύρνης	Χάθηκε
΄Αγιος Δημήτριος	Συνοικία Αγίου Δημητρίου, ανατολικά από τα Σπιτάλια	Χτισμένη το 1830	Χαμένη... αναζητείται
Ευαγγελισμός Θεοτόκου	Tabahana, νότια του Μπασμαχανέ και στα νότια επίσης της Συνοικίας του Αγίου Δημητρίου	Χτισμένη τοt 1867, ξαναχτίστηκε το 1908	Χάθηκε
΄Αγιας Νικόλαος	Συνοικία Αγίου Νικολάου, ανατολικά της Συνοικίας Tabahane (Ταμπάκικα)	Χτισμένη το 1884	Χάθηκε
Κοίμησις Θεοτόκου	Παραλλέλι, Κέντρο (Στην παράλληλο του Και (Quai) - Προκυμαία (İkinci Kordon)	Χτισμένη το 1871	Χάθηκε
Γέννησις Θεοτόκου	Συνοικία Φασουλά, δυτικά της συνοικίας της Αγίας Αικατερίνης	Ενορία από το 1885	Χάθηκε
΄Αγιος Βουκόλος (Βούκλας)  και ΄Αγιος Πολύκαρπος	Συνοικία ΄Αγιου Βούκλα νότια του Μπασμαχανέ	Χτισμένη το 1866 πάνω στα ερείπια παλιότερης εκκλησίας	Αναστηλώθηκε το 2010 xρησιμοποιείται σαν πολιτιστικό κέντρο Απομεινάρι ΄Αγιος Βουκόλος ή Βούκλας ΄Αγιος Πολύκαρπος  Αναστηλωμένη
΄Αγιος Κωνσταντίνος και Αγία Ελένη	Συνοικία Χιώτικα (Tepecik), ανατολικά του Μέλη ποταμού	Χτισμένη το 1862	Κατεδαφίστηκε ολοκληρωτικά το 1961   Σήμερα - σχολείο και το πιο πιθανό, η εκκλησία βρισκόταν στο προαύλιο του σχολείου όπως μαρτυρά η ξεχασμένη πέτρινη πλάκα που δηλώνει πως το "σχολειό" ανήκει στην εκκλησία
΄Αγιος Τρύφωνας	Συνοικία Τσικουδιά ή ΄Αγιος Τρύφωνας (Tsikoudia), δυτικά της συνοικίας Μορτάκια	Χτισμένη το 1887-94	Χαμένη
Μεταμόρφωση Σωτήρος	Συνοικία Μορτάκια	Χτισμένη το 1860, διευρύνθηκε το 1878	Χαμένη
Μετόχι της Παναγιάς του Κύκκου	Εβραϊκή Συνοικία (Juderia)	;;;	Κατάλοιπο;  Υπόλοιπο;
΄Αγιος Ιωάννης ο Θεολόγος	Πάνω Μαχαλάς,  νότια της Εβραϊκής Συνοικίας	Χτισμένη το 1700, κάηκε το 1773, ξαναχτίστηκε μετά τη φωτιά και ξαναχτίστηκε μεγαλύτερη το 1804	Τότε Χάθηκε Κάποτε ήταν το ελληνικό σχολείο και το σπίτι του ΄Ελληνα δημοδιδάσκαλου
΄Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος	Μπουτζάς, Πάνω Γειτονιά	Χτισμένη το 1796, ξαναχτίστηκε το 1854	Τότε Θύμηση
Ευαγγελισμός Θεοτόκου	Μπουτζάς, Κάτω Γειτονιά	Χτισμένη το 1903	Απομεινάρι
΄Αγιος Ιωάννης ο Αποκεφαλισθείς	Μπουτζάς, Τρία Πηγάδια (Üçkuyular)	Χτισμένη το 1865	Αναζητείται
Αγία ΄Αννα η Κουρελού	Ανατολικά του Πάγου, στο δρόμο για Μπουτζά	?	Αναζητείται
Μοναστήρι Προφήτη Ηλία	Καμάρες Kamares (Υδραγωγείο), στο δρόμο για Μπουτζά, στα μετόχια της Αγίας ΄Αννας	Χτισμένη το 1844-46	΄Εστεκε Στέκει
Αγία Παρασκευή	Καρατάσι (Μελάντια)	?	Θύμηση
Αγία Μαρίνα	Κοκάργιαλι (Kokaryalı -Myracti)	?	Αναζητείται
Μεταμόρφωση Σωτήρος	Καραντίνα	?	Τότε Μεταλλαγμένη  σήμερα Τζαμί
Μιχαήλ Αρχάγγελος (παρεκκλήσι του Ελληνικού Νεκροταφείου)	Νταραγάτσι (Darağaç), ανατολικά της Πούντας	Χτισμένη το 1878	Χάθηκε Το γήπεδο του Πανιώνιου και στο βάθος να ξεχωρίζει ο Αρχάγγελος Θύμησες    απομεινάρι η επιτάφια πλάκα Και το γήπεδο του Πανιώνιου ακόμη και σήμερα γήπεδο, της τοπικής ομάδας
΄Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος	Κορδελιό (Περαία)	Χτισμένη το 1818	Αναζητείται
Μεταμόρφωσης Σωτήρος	Παπά Σκάλα (Bostanlı), Κορδελιό	?	Αναζητείται
Αγία ΄Αννα (Μητρόπολη)	Κορδελιό	Ξαναχτισμένη το 1898	Αναζητείται
Αγία Μαρίνα	Alaybey, Κορδελιό	?	Αναζητείται
΄Αγιος Δημήτριος	Tomazo, Κορδελιό	?	Αναζητείται
΄Αγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ή ο Πρόδρομος (παρεκκλήσι του Ελληνικού νεκροταφείου)	Κορδελιό	?	Αναζητείται
΄Αγιος Ιωάννης στην Αλυγαριά (Ελονοσίας ή Παροξυσμού) (Malaria-healer)	Αλυγαριά (νότια του Νταραγάτς), στη γειτονιά Tenekeciler quarter, κοντά στη συνοικία Μορτάκια	Χτισμένη το 1910	Απομεινάρια  και ΄Ιχνη
Αγία Μαρκέλλα	Νταραγάτσι  (Darağaç), μεταξύ Πούντας και Λουτρού της ΄Αρτεμης (Halkapınar)	?	Δ Δείγματα ύπαρξης από τα αρχεία της Κωνσταντινούπολης τα σχεδιαγράμματα κατασκευής
Παναγιά Μυρτιδιώτισσα	Μερσίνη (Mersinli), ανατολικά του Λουτρού της ΄Αρτεμης	Χτισμένη ξύλινη το 1891, ξαναχτίστηκε το 1903	Αναζητείται
Αγία Κυριακή	Κοντά στην Αγία Μαρκέλλα (ίσως στο Halkapınar?)	?	Αναζητείται
΄Αγιος Παντελεήμων	Γκιόζτεπε (Göztepe)	?	Αναζητείται
Κοίμησις Θεοτόκου	Μπουρνόβας	Χτισμένη το 1772, ξαναχτίστηκε  το 1839-1840	Αναζητείται
Αγία Τριάδα (παρεκκλήσι του Ελληνικού Νεκροταφείου)	Μπουρνόβας	Χτισμένη το 1864	?
Ανάληψη Σωτήρος	Μπαϊρακλί (Bayraklı)	Χτισμένη το 1845	Μεταλλαγμένη Σήμερα... Merkez Camii
Αγία Τριάδα (μικρή Βυζαντινή εκκλησία)	Αγία Τριάδα (Turan)	?	Αναζητείται
΄Αγιος Ιωάννης ο Θεολόγος	Σεβντίκιοϊ (Sevdiköy -Gaziemir)	Χτισμένη το 1796	Αναζητείται
΄Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος	Σεβντίκιοϊ (Sevdiköy - Gaziemir)	?	Αναζητείται
Αγία Ειρήνη	Τσουμόβασι  (Cumaovası)	?	Αναζητείται
΄Αγιος Τρύφωνας	Πινάρμπασι (Pınarbaşı)	?	Δείγμα ύπαρξης, το σχεδιάγραμμα από αρχεία της Κωνσταντινούπολης
Τίμιος Σταυρός	Narlıköy (Doğanlar)	?	Τότε 2014 - Υπό ανακαίνιση  σκοπός: δημιουργία πολιτιστικού κέντρου

Πολλά σχολεία της Σμύρνης είχαν να κάνουν με τις εκκλησίες, εξ ου και η ονομασία τους "ενοριακά" ή δημόσια. Βρίσκονταν μέσα στην πόλη και τη στιγμή της καταστροφής ήταν:

• της Αγίας Αικατερίνης
• της Αγίας Άννης
• του Αγίου Βουκόλου
• του Αγίου Γεωργίου
• του Αγίου Δημητρίου
• του Δαραγατσίου
• της Ευαγγελίστριας
• του Αγίου Ιωάννου Θεολόγου
• του Αγίου Ιωάννου (Αλυγαριάς)
• του Αγίου Κωνσταντίνου
• της Αγίας Κυριακής
• της Αγίας Μαρκέλλας
• της Μεταμορφώσεως (Μορτάκια)
• του Αρχάγγελου (Νεκροταφείου)
• του Αγίου Νικολάου (Τσαϊρλί Μπαξέ)
• του Τιμίου Προδρόμου
• του Αγίου Τρύφωνος

Σμύρνη - Fuar, σήμερα
Η ελληνική καρδιά της,
τότε

Fuar ονομάζεται σήμερα ο εκθεσιακός χώρος της Σμύρνης 
και 

βρίσκεται στο κέντρο της, κυριολεκτικά στην καρδιά της...

εκεί κυλούσε άλλοτε το αίμα της και όλη η ζωή της...

εκεί κυλούσε το περισσότερο ελληνικό αίμα...

εκεί που κύλησε άλλοτε και το περισσότερο αίμα... 

Σας είπα, αν πάτε, δεν θα δείτε πολλά... 

αλλά αν θελήσετε να δείτε, 
θα δείτε πάμπολα... φτάνει να ψάξετε και λιγάκι... 

Το θέμα είναι να θελήσετε να τα δείτε... 
κι αν ναι, είναι αλήθεια τόσο εύκολο...  
αφού το βλέμμα σας όπου κι αν στρέφεται θα τ΄αναγνωρίζει από μόνο του...

Καλά σας βράδια

Ε.- 

Πολλά άκουσα, πολλά διάβασα, πολλά έμαθα, πολλά τα έψαξα ξανά και ξανά...
Πολλά απ΄αυτά που σας "έδειξα", τα έχω δει... αλλά και πολλά έχω ακόμα να δω...
κάμποσα τα έψαξα μανιωδώς -ευτυχώς τελικά αποζημιώθηκα-
όσα άκουσα προσπαθώ να σας τα πω...

όσα έμαθα, τα έμαθα για μένα...

όσα διάβασα, τα περισσότερα μπορείτε να τα διαβάσετε κι εσείς στο Διαδίκτυο, ειδικά σε κάποια blogs που είναι φτιαγμένα με άπειρη αγάπη κι άπειρη δουλειά και που σκοπό έχουν να κρατήσουν τις θύμησες και τη μνήμη ζωντανή...

Τα στοιχεία και τις φωτογραφίες για τις εκκλησίες τα βρήκα στη δνση

LH levantineheritage.com

Περασμένα ναι, ξεχασμένα όχι .... (Ι)

Από προχθές έχω μείνει στο ΄Αλλοτε!!! 

Φταίχτης, ο καιρός μας που έχει κολλήσει στο καλοκαίρι! 

Δεν είναι η ώρα -το ξέρω- ούτε κι η στιγμή αλλά με τους 23 βαθμούς που έχει έξωθεν, εγώ έχω φάει κόλλημα με τις διακοπές ενώ το μυαλό μου έχει διακόψει τελείως τις επαφές με τα καθημερνά και τα εγκόσμια και κυρίως τα εγκόσμια του γραφείου!!!

Δεν ξέρω -πολλοί και διάφοροι οι λόγοι- που ίσως δεν μου επιτρέψουν να πάω και φέτος εκεί απέναντι, στις πολυαγαπημένες μου μεριές. Μεταξύ μας βέβαια, το λέω χωρίς να το πολυπιστεύω ότι δεν θα πάω. Βλέπεις, τα τελευταία χρόνια όλο και κάπως τα μπουρδουκλώνω κι όλο και κάπως τα καταφέρνω, εκεί να γυρίζω και να τριγυρίζω. Πάω, δεν πάω πάντως εγώ, σκέφτηκα πως μπορεί κάποιος από σας, μπορεί να θέλει να πάει. ΄Ισως κάποιος σας να το σκέφτεται βρε αδερφέ.

Εδώ που τα λέμε, αν δεν το σκέφτεστε -ποτέ δεν είναι αργά- σκεφτείτε το τώρα. Είναι τόση η ομορφιά εκεί απέναντι! Ξεχάστε τα στερεότυπα και τα τετριμμένα, μα, μου, δεν, πως, αν, γιατί, μπορεί, όχι, αλλά, θα... και πάρτε το απόφαση. Πάτε για διακοπές γεμάτες ουρανό, ήλιο και γεύσεις ανατολής αλμυρές γλυκές και παραπλήσιες! Πάτε να δείτε άλλα, πάτε να νιώσετε αλλιώς! Πάτε για τις μνήμες, την ιστορία και τις θύμησες. ΄Αλλωστε, μια φορά, πρέπει να το πάτε! Κι αν δεν το βλέπετε όλοι αυτό το πρέπει -και κατανοητό- αν δεν το βλέπετε σαν εμένα, σαν φόρο αγάπης, τιμής και προσκύνημα, είμαι βέβαιη πως φτάνοντας εκεί, θ΄αλλάξετε γνώμη.  

Σαν την αντικρίσετε, θα συγκινηθείτε! Σαν σταθείτε εκεί στην Προκυμαία της θ΄ανατριχιάσετε! Σαν χαϊδέψετε με το μάτι το Βελουδένιο Κάστρο θα ξεχαστείτε. Σίγουρα πρώτα, θα νιώσετε μια θλίψη, μια μελαγχολία. Γρήγορα όμως θα πάρει μπρος η παλιά γητειά! Η ξεθωριασμένη εικόνα της, η χαμένη γοητεία της κι ο παράδοξα σμυρναίικος αέρας που δεν άλλαξε, θα σας μαγέψουν! Θέλοντας και μη...

Και δεν θα σας στοιχίσει πολύ, απ΄όλες τις απόψεις.

Κι αν, λέω τώρα, σας έβαλα την ιδέα, γιατί να μην συνεχίσω και να μην προσπαθήσω να σας πείσω δίνοντάς σας μερικές πληροφορίες, κάποιες οδηγίες, ένα-δυο χάρτες, κάμποσες φω-τογραφίες και μερικά ακόμη; Αυτά τα μερικά θα είναι ότι θα μου ΄ρχεται στο νου κι ότι προκύ-

ψει καθώς θα κυλάμε, σε άυλο ταξίδι, στο χώρο και στο χρόνο...

Και κάτι ακόμα. Μην περιμένετε να δείτε τα παραπάνω. Απ΄αυτά δεν θα δείτε τίποτα! 
Είναι πια όλα αλλιώτικα. Αν θέλετε όμως να τα δείτε, γίνεται. Δείτε τα με τα μάτια της καρδιάς, όπως εγώ! ΄Ετσι είδα τα περισσότερα!

Πάμε;

Συνοικίες, γειτονιές, μαχαλάδες...

Ο Χάρτης του άλλοτε
η γραμμή της φωτιάς
 κι οι συνοικίες τού κάποτε
με τις εκκλησιές τους...

1. Πούντα
2. Eden Λουτρά
3. Αγία Ροζαρία
4.Σιδ. Σταθμός Αϊδινίου
5. Γκάζι (εργοστάσιο) (προς Μπουρνόβα)
6. ΄Αη Γιάννης Πρόδρομος
(Σχοινάδικα - Κερασόχωρα)
7.΄Αγιος Ιωάννης Ευαγγελιστής (αγγλικανική)
8. Ελληνικό Νεκροταφείο (Δαραγάτσι)
9. ΄Αγιος Ιωάννης Βαπτιστής (καθολική - γαλλική)
10.Ελληνικό ορφανοτροφείο
(Χατζηφράγκου)
11. Παραλλέλι (Τράσσα)
12. Σπόρτινγκ Κλαμπ (Τράσσα)
13. Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης
( Αγία Αικατερίνη)
14. Θέατρο (Τράσσα)
15. Αγία Αικατερίνη
16. ΄Αγιος Τρύφωνας (Τσικουδιά ή Τσικουδάδικα)
17. ΄Αη Γιάννης ο Ριγολόγος (Αλυγαριά κι από κάτω οι γραμμές για το Αϊδίνι)
18. Τελωνεία (Κουμέρκι-α)
19. Ξενοδοχείο Κράμμερ
20. Πλατεία Φασουλά
(Μπογιατζίδικα)
21. ΄Αγιος Ιωάννης - Μητρόπολη καθολικών
(Κοπριά)
22. ΄Αγιος Ρόκκος - Ιταλικό Νοσοκομείο
23. Μεταμόρφωση Σωτήρος
24. Ελληνικό Νοσοκομείο
25. Προβλήτα - Αφετηρία Προαστιακού (Τραμ)
26.Οδός Φράγκων
27.Ολλανδέζικο Νοσοκομείο
(Σπιτάλια)
28. ΄Αγιος Αντώνιος - Αυστριακό Νοσοκομείο (Σπιτάλια)
29. ΄Αγιος Δημήτριος
30. Ευρωπαϊκό Νοσοκομείο
31. ΄Αγιος Πολύκαρπος (Φραγκομαχαλάς - Μαλτέζε)
32.΄Αγιος Χαράλαμπος - Γραικικό Νοσοκομείο (Σπιτάλια)            
33. ΄Αγιος Γρηγόριος - Αρμένικο
34. Αγία Φωτεινή - Μητρόπολη (Γυαλάδικα)
35. Μεγάλες Ταβέρνες
36. ΄Αγιος Στέφανος - Μητρόπολη Αρμενίων
37. Ευαγγελίστρια (Ταμπάκικα)
38. ΄Αγιος Νικόλαος (κοντά στον Μελή ποταμό)
39. Τούρκικο Νεκροταφείο (Μελής Ποταμός - Κασαμπάς)
40.  Μουσείο - Παλιά Ευαγγελική Σχολή (Γυαλάδικα)
41. ΄Αη Γιώργης (Γυαλάδικα) 
42. Σιδ. Σταθμός Μπασμανέ
43. ΄Αγιος Βούκλας και ΄Αγιος Πολύκαρπος
44.  Γέφυρα των Καραβανιών (στο δρόμο για το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο)
45. Τελωνείο (Πασαπόρτι) 
46. Χισάρ Τζαμί
47. Κεντρική Αγορά (Κεμεραλτί Μπαζάρ)
48. Εβραίικη Συναγωγή
49. Εβραίικο Νοσοκομείο
50. Στραγηγείο (Κονάκ(ι)
51. Αλή Πασά Μεϊντάνι
52. Μέγας Στρατώνας  (Στρατώνες) (Κονάκι)
53. ΄Αη Γιάννης ο Θεολόγος (Πάνω Μαχαλάς)
54. Αρχαίο Θέατρο (πρόποδες Πάγου)
55. Φυλακές (Καρατάς(ι)
56. Τούρκικο Νοσοκομείο (Τούρκικος Μαχαλάς)
57. Κανόνι 
58. Εβραίικο Νεκροταφείο
59 Τούρκικο Νεκροταφείο
60. Αρχαίο Στάδιο (Πρόποδες Πάγου)
(Κάτω δεξιά το ΄Ορος Πάγος με το Καντιφέ Καλέ (Βελουδένιο Κάστρο) στην κορφή του κι από πάνω ο δρόμος προς Μπουτζά και μεταξύ Πασαπόρτι και Τελωνείου, το Μέσα (εσωτερικό) λιμάνι) 

κι ότι έχει απομείνει -αν έχει- να θυμίζει,

σημειώνεται στον παρακάτω χάρτη...

Σημεία κι εκκλησιές τού τότε - Αεροφωτογραφία της Σμύρνης πριν το 1922... 

1. ΄Αγιος Γεώργιος (ήταν εκεί - σημειώνεται το ακριβές σημείο)
2. Αγία Αικατερίνη (ήταν εκεί - σημειώνεται το ακριβές σημείο )
3. ΄Αγιος Στέφανος - Αρμένικη εκκλησία (ήταν εκεί)
4. Αγία Παρασκευή και παραρτήματα (είναι σχεδόν σίγουρο πως ήταν στο σημείο που σημειώνεται στον χάρτη)
5.΄Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος στην Αλυγαριά (σύμφωνα με τις αναφορές και τις σιδηροδρομικές γραμμές, ήταν εκεί) 

6. Ευαγγελίστρια (ήταν εκεί - επιβεβαιώνεται η θέση της κι από το σωστό σχήμα. Ο άξονας της Ευαγγελίστριας, όπως διαφαίνεται σε παλιές φωτογραφίες, δεν ήταν ανατολικοδυτικός, κι αυτό πιθανόν λόγω του σχήματος του οικοπέδου - ήταν νοτιοανατολικός-νοτιοδυτικός, ενώ το ιερό είχε απόκλιση προς στο νότο όπου και η κυρία είσοδος τού ναού).
8. ΄Αγιος Βουκόλος (ήταν εκεί - σχήμα και περιγραφόμενη τοποθεσία, ταιριάζουν)
9. Κωδωνοστάσιο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στον Απάνω Μαχαλά (ήταν εκεί - το σχήμα, η τοποθεσία και οι διαστάσεις του κωδωνοστασίου επιβεβαιώνουν τη θέση της)
10. ΄Αγιος Κωνσταντίνος (ήταν εκεί, είναι σχεδόν σίγουρο -  η θέση της προκύπτει από διάφορες πληροφορίες και μετά από πολλούς υπολογισμούς. Η Εκκλησία πρέπει να είναι το αριστερό κτίριο μέσα στον κύκλο)
11. Αγία Μαρκέλλα στο Νταραγάτς (είναι σχεδόν σίγουρο πως ήταν εκεί)
12. ΄Αγιος Δημήτριος (είναι σχεδόν σίγουρο πως ήταν εκεί -  το βεβαιώνουν, θέση, μέγεθος, προσανατολισμός, ρυθμός, πληροφορίες - σε κάποιο βιβλίο αναφέρεται ότι αυτή η εκκλησιά, δεν είχε ούτε τρούλο, ούτε καμπαναριό)

΄Αλλα κτίρια, σημειωμένα στο χάρτη

31. Πούντα, Σιδηροδρομικός Σταθμός και γραμμή προς Αϊδίνι (Aydin) (ήταν εκεί - σημειώνεται με πορτοκαλί)
32. Μπασμαχανέ (Σιδηροδρομικός σταθμός Basmahane και γραμμή για Κασαμπά) (ήταν εκεί - σημειώνεται με μωβ και έχει επιβεβαιωθεί η τοποθεσία βάσει αναφορών και υπολογισμών).
41. Αρμένικο Νοσοκομείο (είναι σχεδόν σίγουρη η θέση του - τοποθεσία, διαστάσεις, σχήμα, συμφωνούν με τις παλιές αναφορές)
42. Ελληνική Σχολή Χατζηαντώνη (σχεδόν σίγουρη η θέση - περιγράφεται σαν μεγάλο κτίριο και να γειτνιάζει στα νότια με την αυλή του Αγίου Δημητρίου)
43. Αρμένικη Αρχιεπισκοπή (βάση του χάρτη της Αρμένικης Συνοικίας, η θέση του σημειώνεται σχεδόν στο ακριβές σημείο) 

44. Αρμένικη Σχολή Αρρένων St. Mesrop (βάση του χάρτη της Αρμένικης Συνοικίας, η θέση σημειώνεται σχεδόν ακριβώς)

Τοπωνύμια - Γειτονιές

Παρακάτω, τα μοντέρνα ονόματα σε αντιστοιχία με τις παλιές γειτονιές, συνοικίες και περιοχές με τα τότε τους ονόματα, παρμένα από αρχεία, βιβλία, χάρτες και έγγραφα, τα περισσότερα ελληνικά.

Bella Vista (Καλλιθέα) -
Απόκριες, 15 Μάρτη 1890

Alsancak : Punta, Bella Vista
Ayrancilar: Trianda
Bairakli: Vari
Basmane: Agiοs Vuklas
Bornova: Bournabat, Akropedon, Prinovaris
Bostanlı: Papa Skala, Papaz Iskelesi
Bulgurca: Malcajik
Buca: Kohl, Boudja/Voutja
Carsiyaka: Kordelio (Peraia)
Çiğli: Silleon
Cumaovası: Tsimovasi
Darağaç: Cerenage / Daragatsi
Fuar: Fassoulas, Agia Photini
Gaziemir: Imerion / Kazaemir
Gökkaya: Melanpagos
Göztepe: Enopi
Güzelyalı, Kokaryalı, Üçkuyular: Myracti, Mirakti
Harmandalı: Armanda
Havra Sokağı, Keçeçiler, İkiçeşmelik: Juderia
Hilal: Stavros
İkinci Kordonboyu: Paralelli
İnciraltı: Neο Kastro / Sikies
Kadifekale: Pagos
Kahramanlar: Mortakya
Karantina: Kallithea - Bella Vista
Karataş, Mithatpasa: Melantia / Karatasi
Karşıyaka: Cordelio, Peraia,
Kasaba: Turgutlu
Kızılçullu, Şirinyer: Paradeiso
Manisa: Magnisia
Menemen: Menemeni
Mersinli: Neo/Palaio Mersinli
Naldöken: Petrota
Namazgah: Agora
Narlıdere: Akhilleion
Pınarbaşı: Periklistra
Sancaklı: Mormonda
Salhane/ Asansör: Sfaktiria
Sevdikoy: Erassinon
Susuz Dede: Ayas Agopi
Semikler, Kara Bostanlısı: Tomaza
Tepecik: Kintus, Qintus
Turan: Agia Triada, Teganion
Yamanlar: Sipylos, Amanara
Yazıbaşı Köyü: Fortuna

Αν τώρα, απ΄όλα αυτά τα γλυκοξεχασμένα ονόματα κανένα δεν κατάφερε να σας αγγίξει και να σας πείσει, όχι τσατ-πατ να ξεκινήσετε μα απλά να ονειρευτείτε αυτό το ταξίδι, είστε επιεικώς απαράδεκτοι!

Καλά σας βράδια

Ε.-

Καλό Απρίλη και καλό ταξίδι...

Σημ.: Το Κορδελιό χωριζόταν σε τέσσερις συνοικίες: Αλλάμπεη, Κορδελιό, Παπά Σκάλα και Τομάζου. Τα Πετρωτά και η Αγιά Τριάδα χαρακτηρίζονταν ως περίχωρα του Κορδελιού. Ο Μπουρνόβας χωριζόταν σε 3 συνοικίες: Χαβούζα, Σταθμός και Αγορά. Στο δήμο του Μπουρνόβα ανήκαν επίσης τα ελλ. χωριά Κουκλουτζάς, Μπουνάρβασι (Πινάρμπασι) και Ναρλήκιοϊ (Το Χωριό των ροδιών)

Μεταξύ Κορδελιού και Σμύρνης, παραλιακά ήταν η Βάρη (Μπαϊρακλί) και το Νέο Μερσινλί και προς το εσωτερικό ο Μπουρνόβας και το Παλαιό Μερσινλί.

Στα 65 χλμ. είναι τα Βουρλά και η Φώκαια, στα 75 τα Αλάτσατα και στα 86 ο Τσεσμές, στα 100 η Πέργαμος, στα 35 η Μενεμένη, στα 40 η Μαγνησία, στα 80 η ΄Εφεσος...

Κι ένα γύρω, χίλια και τόσα άλλα...
να δείτε...

Καινούργια αγάπη πιάνεται... παλιά, δε λησμονιέται...

Δεύτερη μέρα της ΄Ανοιξης σήμερα! Δηλαδή τι δεύτερη. Εμείς έχουμε άνοιξη εδώ και πολύ καιρό!!! 

Κι ενώ χτες και προχθές, έβρεχε και δεν έβρεχε, έκλαιγε και δεν έκλαιγε, φύσαγε και δεν φύσαγε... τελικά τέλειωσε ο χειμώνας και χαμπάρι δεν πήρα! 

Είναι γεγονός πάντως ότι εδώ φέτος, χειμώνα δεν νιώσαμε! 

Και πως να νιώσουμε αφού, το χιόνι μας ήταν, όλο κι όλο δυο ώρες κι αφού Νοέμβρη, τρώγαμε/γα σε τραπεζάκια έξω στο Στρασβούργο! Και Δεκέμβρη που πήγα κι ήρθα (Στρασβούργο), άνευ φόβου και πάγου; Και το Γενάρη, άνευ χιόνος και αλυσίδων; ΄Ασε το Φλεβάρη! Μισός εδώ και μισός εν Αθήναις, στο ντούκου πέρασε και τον πέρασα. Και το καλοριφέρ; Ζήτημα είναι να το άναψα καμιά 15αριά βράδυα! Βέβαια, έχω ένα κάτι. Αντέχω το κρύο περισσότερο από άλλους. Τέλος πάντων και τι να πω. ΄Ανοιξη είχαμε όλο το χειμώνα!!!

Ο ημερολογιακός χειμώνας πέρασε κι όλα καλά και στο καλό να πάει! Μπορεί και να ζεσταίνεται ο πλανήτης! 

Περίεργα τα του καιρού τα πράγματα αλλά και παρότι φέτος χειμώνας γιοκ, οι ντόπιοι τον "ξόρκισαν και τον έκαψαν" όπως πάντα! Κι αν οι φωτογραφίες σάς φέρουν στο μυαλό συνεύρεση Κου Κλουξ Κλαν, μην φοβάστε καλέ, στην Ευρώπη είμαστε. Απλά το ζητάει η παράδοση και οι ντόπιοι την τήρησαν και φέτος. Συνήθως το "ξόρκισμα" λαμβάνει χώρα  το βράδυ της πρώτης Κυριακής μετά το Καρναβάλι. Και συνήθως γιορτάζεται κάτι μεταξύ τέλη Φλεβάρη κι αρχές Μάρτη. Παλιά παγανιστική παράδοση θέλει τους χωρικούς να αποχαιρετούν το χειμώνα καίγοντας σε τεράστια φωτιά ένα σταυρό κι όλα τα χωριά το γιορτάζουν. 

Η γιορτή στα ντόπια λέγεται  και γράφεται Buergbrennen ή Buurgbrennen. Η Buergen είναι ένας τεράστιος σταυρός από άχρηστα κομμάτια ξύλου και στήνεται πάνω στα ξεραμένα χριστουγεννιάτικα δέντρα και μπόλικο άχυρο. Τώρα γιατί καίνε σταυρό κι όχι κάτι άλλο, δεν ξέρω. Τα χριστουγεννιάτικα δέντρα, είναι προσφορά όλου του χωριού. Είναι τα δέντρα που στόλισαν τα σπίτια στις γιορτές. Σαν έχουν πια εκπληρώσει το σκοπό τους συγκεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο μέρος μαζί με διάφορα άλλα άχρηστα κι ακίνδυνα εύφλεκτα υλικά. 

Από κει, οι πρόσκοποι ή η νεολαία του χωριού, λίγο πριν τη γιορτή, τα μεταφέρουν στο μέρος που θα γίνει το ξόρκισμα του χειμώνα! Για να φτιαχτεί η Buergen, θέλει όρεξη, κουράγιο και θάρρος γιατί συνήθως -μην κοιτάτε φέτος- το κρύο είναι χοντρό και τσουχτερό. Δεν είναι κι εύκολο, έτσι; Είσαι στα χωράφια, έξω από το χωριό, σε άπλα και να φυσάει και να βρέχει, αν δεν έχει και χιόνια. Το θέμα πάντως είναι ότι όλα αυτά τα παραβλέπουν, χάριν της παράδοσης. Εντυπωσιακό το θέαμα με το κάψιμο να συμβολίζει τη νίκη τού φωτός επί του σκότους, τη νίκη της ζέστης κόντρα στο κρύο, το ξύπνημα της ζωής που φέρνει η άνοιξη...  αναρωτιέμαι μόνο μήπως είναι καμιά μακρινή ανάμνηση από την εποχή που εδώ τριγύρω έκαιγαν μάγισσες! ΄Ισως. Παρόντες πάντως θα είναι όλοι! Πυροσβέστες, δήμαρχοι, κοινοτάρχες, πρόεδροι, χωριό, μπύρες και λουκάνικα! Τα φημισμένα Luxringer και Metwurst. Τί δουλειά έχουν τα λουκάνικα; Αμ, ξόρκισμα, χωρίς λουκάνικα; Μην τους το πείτε! Χωρίς λουκάνικα και μπύρες, γιορτή, για τους ντόπιους, δεν νοείται γιορτή! 

Μου είπαν, πως τη φωτιά συνήθως την ανάβει το πιο πρόσφατα παντρεμένο ζευγάρι του χωριού, αλλά δεν μου είπαν το γιατί. Πιθανόν κάτι να θέλουν να ξορκίσουν κι οι νιόπαντροι. Φλόγες τεράστιες τυλίγουν το σταυρό, η φωτιά φαίνεται χιλιόμετρα μακριά, η νύχτα γίνεται μέρα κι ο κόσμος ένα γύρω, χαίρεται! Το θέαμα μοναδικό! 

Μ΄αυτά και μ΄αυτά όμως, το χειμώνα που έφυγε και τον ήλιο που έχει έξω, εγώ έπαθα άλλο. Ξεμυαλίστηκα! Δεν έφτασε καν το Πάσχα, αλλά εγώ "έφτασα" να θέλω διακοπές! ΄Εχω και μια μανία με τους δρόμους και τα ταξίδια, δεν θέλω πολύ. ΄Ασε που δεν είμαι δα και των σχεδίων και των πλάνων. Παρόλα αυτά κι ενώ δεν έχω καν σκεφτεί τα του Πάσχα, το μυαλό μου έχει πάει ήδη αλλού. ΄Εχει πάει εκεί που θα ήθελε κι η καρδιά μου να πάει και πάλι. Δεν έφτασε ακόμα η στιγμή για σχέδια και διακοπές, το ξέρω. Ε,  και; Παρόλα αυτά εγώ λέω να την κάνω! 

Πάμε στο άλλοτε;  

Καλά σας βράδια

Ε.-